22 Ekim 2013 Salı

Sade Yağ / Ghee yapımı


Bu sene Kurban bayramında kayınvalidemin memleketi Nazilli’ye gittik. Büyük şehirde doğmuş büyümüş bir “şehirli” olarak kurulan pazarlarda kendimi kaybettim diyebilirim. Dönüşte uzunca bir süre bize yetecek peynir, tereyağı ve incir stoğuyla döndüm :)

Nazilli'den aldığımız tereyağı lezzetli olmasının yanı sıra ayranlı diye tabir edilen yağı tam ayrıştırılmamış ve içinde oldukça süt içeren bir yağ. Bu yüzden bu yağ uzun süre dayanmaz, belirli bir süre sonra yağın içinde yer yer küfler oluşur. 

Yaklaşık 2kg kadar aldığım tereyağını nasıl saklayacağımı düşünürken sade yağ/ghee yapmaya karar verdim. Benim yola çıkış amacım tereyağının daha uzun dayanmasını sağlamaktı ancak araştırırken bulduklarım çok daha önemli sebepler verdi bana. Bir kere sağlık açısından çok faydalı olduğunu öğrendim, bir de köyden alınan tereyağları maalesef ki tahmin ettiğimden daha fazla “yabancı madde” içeriyordu detayları vermeyeceğim ama sanırım bir daha asla ve asla tereyağını eritip süzmeden kullanmam...

Sade yağ yoğurttan elde edilen bir yağdır. Tereyağından farkı, içerisindeki su ve diğer kuru maddeden tamamen ayrıştırılmasındadır. Tereyağı yaklaşık %80 yağ ihtiva ederken, sade yağ %99.5 süt yağıdır. Bu özellik sade yağın dayanıklılığını arttırmaktadır. 


İnternette araştırırken bulduğum bilgilere göre  Sade Yağın Faydaları şöyleymiş,
·        Besleyici ve doku yenileyicidir.
·        Hazmı düzenler, biyo-emilimi ve biyo-yararlanımı arttırır. 
·        Bağ dokuyu yağlayıcıdır. 
·        Kemik iliğini ve sinir dokusunu geliştirir ve korur.
·        Gebeliği destekler.
·        Zekayı ve tüm zihinsel fonksiyonları geliştirir.
·        Karaciğer Fonksiyonlarını destekler.
·        Bağırsaklar ve Bağ Dokudaki Enzim Fonksiyonu arttırır. 
·        Kan ve Plazmadaki tıkanıklığı önler.
·        Raf ömrü sınırsızdır.
·        Yüksek ısıya dayanıklıdır. ( 240° C’e kadar)



Sade yağın yapımı;



Tereyağını tabanı kalın bir tencereye alıp ocağın en küçük ateşine koyun. Ben 2 Kg tereyağını biraz parçalayarak koydum.





















Tereyağını tamamen eridikten sonra ocaktan alın. Üzerinde biriken köpüğü bir kaşık ya da süzgeç yardımıyla toplayıp dökün. Daha sonra erimiş tereyağına 2 su bardağı soğuk su ekleyip karıştırın.
Ve dolaba kaldırın.















Bu karışım bekledikçe yağ yukarı çıkıyor ve ayranlı kısmı dibe çöküyor. Ben yağı tencereyle birlikte buzdolabına kaldırdım. Ayranlı suyun üzerinde biriken tereyağı donduktan sonra dolaptan çıkardım ve bir bir köşesinden delik açıp ayranlı kısmı döktüm. Aynı işlemi 3 defa yaptım ve sulu kısımdan tamamen ayrılmış saf süt yağı elde ettim. 2 ayrı kavanoza böldüm ve buzdolabına kullanıma hazır şekilde yerleştirdim.









Bu ayrıştırma işlemini su eklemeden de yapabilirsiniz. Devletsah  tarifi benim uyguladığımdan biraz daha farklı, su kullanmadığı için ayranlı kısmı dökmek yerine değerlendirmiş bu tarif de uygulanabilir. 



Afiyet olsun! 




8 yorum:

  1. Aaaa,bak ne kadar yakınmışız. Benim kayınvalidem de Aydın' da. Ben de bayramda İzmir- Aydın arası mekik dokudum. Seninle aynı stokları yaparak döndüm İstanbul'a. Yeni mahsul kuru incir kaçırılır mı hiç... Ek olarak güz fasulyesi Ayşe Kadınım ve annemlerin yazlığındaki bahçenin organik sebzeleri vardı:) Sade yağ konusundaki yararlı paylaşımın için teşekkürler. Hiç yapmamıştım, mutlaka deneyeceğim:) Sevgiler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Tüh önceden bilsek pazarda buluşurduk :))) incir baya çok aldım şimdi en büyük endişem kurtlanmadan nasıl saklarım bir kaç tanesinde malesef kurt çıktı beni de aldı bir telaş var mıdır tavsiyen? Bir de yorumun için çok mutlu oldum teşekkür ederim :))

      Sil
  2. Ben de Devletşah'tan duymuştum ilk kez sade yağı ve hep aklımda bir ara yapsam diye, sen yazınca tekrar aklıma soktun :) Hatta bunu yapıp Gökçe'nin yemeklerine de eklemeli.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben de çok bilmiyordum gerçekten sadece daha uzun dayansın diye düşüncemden çıktı ama araştırınca faydalarını okudukça çok şaşırdım. Yedir tabi Gökçe kuzusuna şifa olsun :)

      Sil
  3. Biliyorsun değil mi özellikle diyetteyken sabahları içiliyor ve neredeyse öğleden sonraya kadar tokluk hissi veriyor. Ayçanın konuyla ilgili yazıları var

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. ayurvedik beslenmede çok önemli olduğunu biliyorum ama sabahları içildiğini bilmiyordum. İçmek yerine içine iki yumurta kırsak olmaz mı ya :)))

      Sil
  4. Eşleri Aydın'lı olanlar toplanmış buraya. Benim eşim de Aydın'lı her gittiğimizde pazardan yağ, kesik, yoğurt alırız. İncir de cabası:=)) Ama bu sade yağ yapmayı bilmiyordum iyi oldu. Blogunuzu takibe aldım bana da beklerim. Sevgilerle...
    www.neclasolen.com

    YanıtlaSil
  5. Ben de kendimi yarı Aydın'lı görüyorum artık benim gibi İstanbul'da doğum büyümüş biri için çok kıymetli. Sade yağı muhakkak denemenizi tavsiye ederim gerçekten çok uzun süre dayanıyor ve daha yoğun lezzeti var. Görüşmek üzere :)

    YanıtlaSil